Monet w Pourville: malowanie wiatru na skraju urwisk

Na pierwszy rzut oka Pourville zdaje się oferować Monetowi schronienie z dala od paryskiej nowoczesności. Tymczasem obrazy nie opisują nienaruszonej natury. Wieś żyje z rybołówstwa, przyjmuje hotele i gości, którzy przybywają, by zażywać morskich kąpieli. Łodzie spoczywają na kamykach, sieci schną, chatki strzegą wybrzeża, a drobni kąpiący się pojawiają u podnóży klifów. Malarz nie przekształca tych wskazówek w szczegółową opowieść społeczną; używa ich jako znaków skali, ruchu i obecności.

Ta dyskrecja odróżnia Pourville od miejskich scen Argenteuil czy dworca Saint-Lazare. Nowoczesność nie jest już przedstawiana przez parę, most czy pociąg, lecz przez nowy sposób zamieszkiwania wybrzeża. Chodzenie po klifie, pobyt w hotelu z widokiem na morze i patrzenie na krajobraz dla przyjemności stają się współczesnymi doświadczeniami. Dwie kobiety zSpacer po klifiesą jednocześnie członkiniami otoczenia malarza i widzami wewnątrz obrazu. Pokazują nam, jak wizualnie wniknąć w to miejsce.

Pourville wyznacza również etap w ewolucji Moneta. Postacie, wciąż ważne w niektórych dziełach z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XIX wieku, mają tendencję do rzadzenia. Gdy się utrzymują, są mniej zindywidualizowane. Ich kolor i materia łączą je ze środowiskiem. To przesunięcie nie oznacza, że artysta traci zainteresowanie człowiekiem: szuka raczej jedności, w której ciało, wiatr, trawa i morze uczestniczą w tym samym zmysłowym wydarzeniu.

Wreszcie normandzka wieś utrwala metodę pracy, która stanie się centralna. Monet tworzy kilka odpowiedzi na motyw, zachowuje różnice czasu i punktu widzenia, a następnie wybiera płótna, które mogą współgrać. Wybrzeże oferuje mu idealny teren, ponieważ nieustannie się zmienia, pozostając rozpoznawalnym. Klif może wydawać się różowy, niebieski, złoty lub niemal fioletowy, nie tracąc swojej tożsamości. Wierność malarza nie polega więc na utrwaleniu ostatecznego koloru lokalnego, lecz na uczynieniu wiarygodnym każdego stanu przejściowego.